Ναπολέων Λαπαθιώτης - Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς

 

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΟΜΙΛΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΒΡΑΔΙΑ ΝΑΠΟΛΕΟΝΤΑ ΛΑΠΑΘΙΩΤΗ

από την μαθήτρια 

της Γ΄ τάξης

Μαρία Τσίπη

Στις 5 Νοεμβρίου του 2025, το Εσπερινό ΓΕΛ Αγίων Αναργύρων, με τη συνοδεία της κ. Σακαρέλου και της κ. Τακτικού, επισκέφτηκε το Ιστορικό Αρχείο του Πολιτιστικού Ιδρύματος του Ομίλου Πειραιώς. Οι μαθητές και οι μαθήτριες που συμμετείχαν στην διδακτική επίσκεψη μπόρεσαν να γνωρίσουν τον χώρο και την ιστορία του, αλλά και να παρακολουθήσουν ένα λογοτεχνικό εργαστήρι, μία ποιητική βραδιά θα έλεγε κανείς, στην οποία κεντρικό πρόσωπο ήταν ο ποιητής Ναπολέων Λαπαθιώτης.

Αρχικά, η ξενάγηση περιελάμβανε την περιήγηση στο χώρο του Πολιτιστικού Ιδρύματος και κατά κύριο λόγο στο αρχειοστάσιο. Σε αυτό το κλειστό μέρος, υπήρχαν πολλές συρόμενες βιβλιοθήκες, στις οποίες φυλάσσονταν έγγραφα των τραπεζών που απορροφήθηκαν από την Τράπεζα Πειραιώς και των συνεργαζόμενων με αυτές επιχειρήσεων και εταιρειών, τα οποία χρονολογούνταν μέχρι και από τη δεκαετία του 1930!

Επιπλέον, πέρα από αυτά τα έγγραφα, υπήρχαν και αρκετά αντικείμενα, τα οποία χρησιμοποιούνταν μέχρι και τη δεκαετία του 1980 και τα οποία είναι πλέον ξεχασμένα στο χρόνο. Μερικά από αυτά τα αντικείμενα ήταν κασέτες, φωτογραφικά φιλμ και αντικείμενα καθημερινής χρήσης, όπως κονσέρβες, κουτάλια, πιρούνια κλπ. Βέβαια, το ιδιαίτερο με αρκετά από αυτά τα αντικείμενα είναι ότι ήταν φτιαγμένα από ανακυκλώσιμα υλικά ή υλικά, τα οποία οι άνθρωποι εκείνης της εποχής δεν επιθυμούσαν απλώς να τα ξεφορτωθούν.

Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες/ουσες βρέθηκαν σε μία αίθουσα, η οποία καλωσόριζε τους προσκεκλημένους με γλυκά και ροφήματα, για να απολαύσουν την ποιητική βραδιά που ακολούθησε. Στο λογοτεχνικό αυτό εργαστήρι, αρχικά, οι μαθητές/τριες ρωτήθηκαν αναφορικά με τη σχέση τους με τη ποίηση και πώς την αντιλαμβάνονται και έπειτα ξεκίνησε η παρουσίαση ενός ιδιαίτερου “νυκτόβιου” ποιητή, του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη.

Καταγόμενος από επιφανή οικογένεια, ο Λαπαθιώτης άρχισε να γράφει ποιήματα στην παιδική του ηλικία. Η πρώτη επίσημη εμφάνισή του στα γράμματα έγινε σε ηλικία 17 ετών, το 1905, στο περιοδικό “Νουμάς”, ενώ δύο χρόνια αργότερα, το 1907, εγκαινίασε από κοινού με άλλους νεαρούς λογοτέχνες το περιοδικό “Ηγησώ”.

Έζησε για περισσότερα από σαράντα χρόνια στο διώροφο νεοκλασικό της οικογένειάς του, που σώζεται μέχρι σήμερα, στην οδό Οικονόμου, στα Εξάρχεια. Στο σπίτι αυτό έγραψε το μεγαλύτερο μέρος του έργου του (ποιήματα, πεζά, θεατρικά, μεταφράσεις, επιφυλλίδες, κριτικά και αισθητικά κείμενα) και εκεί αυτοκτόνησε τη νύχτα της 7ης προς 8η Ιανουαρίου 1944, εξουθενωμένος από την φτώχεια και την χρήση ναρκωτικών ουσιών.

Έχει αναγνωριστεί ως ένας από τους σημαντικότερους ποιητές της νεοσυμβολιστικής και νεορομαντικής σχολής, του οποίου οι στίχοι χαρακτηρίζονται από την ιδιαίτερη τόλμη και την έντονη μελαγχολία. Μάλιστα, αρκετά ποιήματά του έχουν μελοποιηθεί από Έλληνες συνθέτες.*

Μαθαίνοντας την προσωπική ιστορία του Λαπαθιώτη, οι συμμετέχοντες/ουσες μελέτησαν ορισμένα ποιήματά του και πραγματικά ο ιδιαίτερος τρόπος με τον οποίο έβλεπε τον κόσμο, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο έγραφε άγγιξαν με τρόπους μυστήριους τις ψυχές των παρευρισκόμενων. Ακόμα δόθηκε σε όλους ένα φυλλάδιο, το οποίο περιείχε διάφορες προσωπικές ερωτήσεις, όπως “περιγράψτε τη νύχτα με 2-3 λέξεις”. Ωστόσο, η αγαπημένη δραστηριότητα πολλών ήταν να γράψουν ορισμένους στίχους, οι οποίοι να σχετίζονται με τη νύχτα.

Επομένως, είναι φανερό ότι όλοι, μαθητές/τριες και συνοδοί καθηγήτριες, ήταν πολύ ευχαριστημένοι/ες με αυτήν την επίσκεψη, καθώς τους έδωσε την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με τη λογοτεχνία, αλλά και με τον ίδιο τους τον εαυτό.

 

*Τα βιογραφικά στοιχεία του ποιητή είναι αντλημένα από το σχετικό λήμμα της Wikipedia.